MEHTER SAZLARI

Kös
Kös

KÖS

Bakır madenden yapılmış, üstü deri ile gergin olarak kapatılmış, tennan ses çıkaran bir vurgu sazıdır. Aynı büyüklükte iki tanedir. İki büyük tokmakla çalınır. Köslerin üzerleri çoğunlukla deve derisiyle kaplanırdı. Dip kısmından itibaren gittikçe artan bir genişleme ile devam eder, ağız kısmında en geniş şeklini alır. Şeklen yarım lop yumurtaya benzer. Küçükleri at üzerinde daha büyükleri develerde, en büyükleri de filler üzerinde taşınır ve çalınırdı. Deve üzerinde taşınana "deve kösü", fil üzerinde taşınana "fil kösü" denirdi. Topkapı sarayı müzesiyle, Askeri müzede çeşitli köslerle fil kösü sergilenmektedir. Kösler sağ ve sol ellerle, birbirine eşit boyda iki tokmak ile çalınır. Mehterde nevbet halinde kösler ortada, yürüyüşlerde at sırtında taşınır, köszen  de ata binerek öyle çalardı. Tarih boyunca kösler yalnız padişah mehterinde bulunurdu. Savaşlara çıkılırken, orduya sadrazam komuta edecekse adına "serdar-ı ekrem" denir ve onun mehterinde de kös vurulurdu.

 

Mehter Kös

MEHTERDE KÖS

Mehter Takımında kösü veya kösleri çalan kişilere köszen denir.
Kösün çıkardığı ses savaşta şahi top (büyük top) seslerini temsil eder ve anımsatır.